donderdag 30 oktober 2014

Dichterscafé oktober 2014

Dichterscafé oktober 2014 - Onderwerp:
Schermutseling

Inleiding door Jan van Laar

Schermutseling
Het woord schermutseling is mogelijk verwant met het Germaanse schermen, dat vechten met een wapen betekent. In onze tijd verstaat men onder schermutseling een klein of kleinschalig gevecht dat voor onrust zorgt, maar niet tot een beslissende overwinning hoeft te leiden. Figuurlijk gesproken kan het gaan over een twist of een plaagstoot met woorden. Voor ons, vredelievende dichters, klinken de hedendaagse betekenissen mogelijk als een opluchting. Wij kunnen ons immers argeloos met schermutselingen bezighouden: er hoeft immers geen bloed te vloeien. Het thema kan zelfs met liefde in verband worden gebracht, waarbij liefde wordt opgevat ‘als een gedicht dat je schrijft in een speelse schermutseling met een ander’ (Toneelgroep De Appel bij de aankondiging van de voorstelling Casanova in 2013).

Het voorgaande maakt aannemelijk dat het begrip schermutseling in gedichten verschillend kan worden ingevuld. Ik noem enkele voorbeelden.
Gerrit Achterberg lijkt in zijn gedicht ‘Code’ aan te geven dat er een formule moet bestaan die dode materie tot leven kan wekken. Hij eindigt zijn gedicht als volgt:

De Dichter, onder ’t schrijven, weegt en wikt,
op dood en leven een schermutseling,
totdat de deur eindelijk opengaat.

Gerrit Komrij beschrijft in zijn sonnet ‘Angst’ hoe een gedicht bij hem ontstaat. Het tweede kwatrijn gaat zo:

Uit dode krullen, schreven, lijnen, halen
ontstaan – geen mens die weet waaraan het ligt –
schermutselingen tussen de vocalen.
De consonanten brommen mee, ontsticht.

In poëzie worden ook ‘kleine gevechten’ beschreven waarin het woord schermutseling niet voorkomt. Een voorbeeld hiervan vinden we in het gedicht ‘De dansles’ van Willem Wilmink, waarin de dichter  de ‘strijd’ beschrijft die hij ooit met andere jongens moest leveren om met succes een aantrekkelijk meisje ten dans te vragen.

Wie  nog geen idee heeft hoe te reageren op de uitdaging voor onze bijeenkomst in oktober, kan troost of inspiratie zoeken bij Dobby Gibson. Deze Amerikaanse dichter heeft veel ervaring met het schrijven van skirmish poetry, maar worstelt desondanks van tijd tot tijd nog steeds met dit genre:

I don’t have a fight song,
yet isn’t that alone reason enough to fight?  

Wederom deze maand mogelijkheid tot het dichten van spichten:
Voor de kenmerken van een spichtdicht verwijzen we naar de eerdere toelichtingen, maar bij wijze van eenvoudig voorbeeld hierbij nogmaals een voorbeeld:

In Hong Kong is
naast de laptop
’t regenscherm ge-
weldig ‘in’.

Sinds de komst van
Zimmermannen
noemt men dit een

ling king pin.

"We realiseerden ons dat we al vol jaar te gast zijn bij Bep Spa en haar onvolprezen Vogeleilandpaviljoen. Misschien kunnen we daar met z’n allen de volgende keer even aandacht aan schenken, zowel in poëtische zin (spichtdichters opgelet!) als ook in meer stoffelijke zin. Voor dat laatste zal onze kassier een kleine greep in onze bescheiden dichterskas doen. Voor zover we dat menen te kunnen peilen, denken wij dat we nog geruime tijd tot aller tevredenheid op deze locatie zullen blijven.", aldus Jos Paardekooper

Gedichten van deze bijeenkomst:
Gedichten op het thema 

Theatrale schermutselingen door Jan van Laar
Schampere schermutseling door Nele Holsheimer
Schermutseling door Herman Posthumus Meyjes

NRC 25 oktober pag 5 “Bij aanslag in Egypte: 30 doden” door Niels Klinkenberg
Nieuws door Erica Rekers
Beest van het Oosten door Pieter Bas Kempe
Schermutselend met Jan van Laar door Cees Leliveld
Kluwen door Maarten Douwe Bredero
Schermutseling door Cay Linsen
Vier beschermutselingen of Hoe hoort het eigenlijk? door Tinus Derks

We hadden ruzie in de keuken door Michiel van Hunenstijn
Schermutseling door Sieth Delhaas

Apeneiland door Joost Golsteyn
Schermutseling (onbeduidend gevecht)? door Benne Solinger
Interventie door Theo de Jong
Schermen door Marianne Sorgedrager- Van Halewijn
(Tussen haakjes) (een schermutseling) door Wim van den Hoonaard

Schermutseling … mijn-ding door Neletta van Heuven

Gedichten zonder vastgesteld thema
Ik zoek een meisje door Leen de Oude
Vier gedichten door Dick Smeijers
Journaal 23 september 2014 door Ingrid Beckering Vinckers
Werken en dagen door Klaas Wijnsma
Het verhaal door Bob Beijers


Spichtdichten
Drie spichten
 door Wim van den Hoonaard
Bloeddruk door Jan van Laar
Enkele nagekomen spichten door Cees Leliveld

Spichgedich (triologie) Op ut verschèdûh van Marnix R. door Jos Paardekooper


Spichten op Bep Spa
Laatste dinsdag door Niels Klinkenberg
Spichtdicht op Bep Spa door Cay Linsen
Vier SPAchten door Tinus Derks

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Opmerking: alleen leden van deze blog kunnen een reactie plaatsen.